Gdańsk, Poniedziałek, 23 października 2017 roku  
Imieniny: Edwarda, Marleny, Seweryna  
   Strona główna > Poradnik medyczny > Chirurg naczyniowy
  Chirurg naczyniowy
 Poradnik medyczny / Żylaki. Lepiej zapobiegać niż leczyć
Chirurg naczyniowy Żylaki. Lepiej zapobiegać niż leczyć
PORADNIK MEDYCZNY
Wspomniał Pan, że żylaki są chorobą postępującą, nieodwracalną i nieuleczalną - co można powiedzieć o metodach leczenia?
Istnieją cztery podstawowe metody leczenia przewlekłych zaburzeń żylnych kończyn dolnych. Postępowanie w chorobie uzależnione jest przede wszystkim od stopnia zaawansowania choroby. Niestety, pomimo stałego postępu w medycynie, nadal nie opracowano jedynej, skutecznej metody leczenia tej - wbrew pozorom - poważnej choroby. Wypracowane i poznane dotychczas metody leczenia zmierzają do spowolnienia rozwoju choroby oraz do zlikwidowania jej skutków - w procesie leczenia staramy się m.in. likwidować straty, jakie poniósł układ żylny w wyniku postępu choroby. Chcąc jak najskuteczniej leczyć żylaki, chcąc ograniczyć ich rozwój, koniecznym jest zastosowanie wszelkich możliwych działań profilaktycznych i terapeutycznych. Wielokierunkowe leczenie przewlekłej niewydolności żylnej (popularnie nazywanej żylakami) służy zapobieżeniu powikłań (np. owrzodzeniu żylnemu) i poprawie jakości życia Pacjenta.
Pierwszą metodą, którą należy wymienić jest farmakoterapia. Podajemy leki poprawiające napięcie (tzw. tonus) ściany żylnej, a także przeciwdziałające skutkom zaburzeń w mikrokrążeniu oraz zastojowi limfatycznemu, które współistnieją w patologii żylnej. Wiele przypadków zmusza do stosowania leków przeciwzakrzepowych. W kompresoterapii - drugiej metodzie - znajdują zastosowanie elastyczne jak i nieelastyczne bandaże, a także różne rodzaje pończoch czy rajstop uciskowych. Warto dodać, że leczenie przewlekłej niewydolności żylnej za pomocą opatrunków uciskowych znane jest od ponad 130 lat. Stosuje się w tym celu materiały o kontrolowanym stopniu kompresji, które mają za zadanie zmniejszyć dolegliwości u chorych (przeciwdziałamy obrzękowi i zastojowi limfatycznemu), jak również - stosowane przez zdrowe osoby - stanowić profilaktykę choroby żylnej. Dzięki uciskowi powodujemy zmniejszenie średnicy naczynia żylnego i przepuszczalności włośniczkowej, co ułatwia powrót żylny. Inną metodą jest skleroterapia, metoda polegająca na likwidacji żylaków poprzez śródnaczyniowe wstrzyknięcia chemicznych środków obkurczających (sklerytujących), co ma wywoływać jego zarośnięcie (zaklejenie). Metoda ta zaczyna mieć zastosowanie również w leczeniu zaawansowanych stadiów choroby żylakowej. Coraz częściej sięgamy po nią jako uzupełnienie metody operacyjnej, jak również we wczesnych przypadkach jako metodę całkowicie zastępująca leczenie operacyjne. Ostatnią metodą jest operacyjne usunięcie zmienionych żylakowato naczyń oraz podwiązanie niewydolnych perforatorów (to żyły biegnące w głąb podudzia do mięśni). Zabieg operacyjnego usunięcia żylaków obecnie odbywa się w ramach chirurgii jednego dnia.

Wśród czynników ryzyka wymieniliśmy ciążę - może nieco więcej na ten temat?
Ciężarne z żylakami objawowymi lub narastającymi i trudno ustępującymi obrzękami wymagają uwagi szczególnej, ponieważ jest to grupa pacjentek o szczególnym zagrożeniu stanami zapalnymi i pozakrzepowymi. Żylaki najczęściej rozwijają się w pierwszym trymestrze ciąży, a wynika to ze zmian hormonalnych, które zachodzą na początku ciąży w organizmie kobiety - wzrasta poziom estrogenów i progesteronu, zwiększających rozciągliwość ściany naczyń krwionośnych i zmniejszających napięcie żył. W końcowej fazie ciąży a i w okresie połogu istnieje niebezpieczeństwo zakrzepicy. Przeprowadzenie badania flebologicznego połączonego z dopplerowską oceną przepływów krwi w żyłach (badanie USG-Doppler z kolorową wizualizacją), jest najrozsądniejszym podejściem do zdrowia przed planowaną ciążą. Ocena naczyń żylnych na tym etapie i wczesne (przed planowaną ciążą) leczenie ew. niewydolności żylnej i żylaków zapobiega ich rozwojowi w czasie ciąży, oddala widmo wystąpienia powikłań zakrzepowo-zatorowych. Najlepiej już od początku ciąży kobiety powinny stosować presoterapię (profilaktyka uciskowa) i nosić specjalistyczne podkolanówki, pończochy bądź rajstopy przeciwżylakowe, które - co należy podkreślić - muszą być dobrane indywidualnie dla każdej ciężarnej. Doboru dokonuje lekarz, który poprzez precyzyjne pomiary nóg dobiera odpowiednią klasę ucisku np. podkolanówek lub pończoch przeciwżylakowych. Kompresoterapię można stosować bez obaw od pierwszych dni ciąży, gdyż nie ma żadnego działania teratogennego na płód.

Żartobliwie o kobiecych podkolanówkach mówi się "antyseksy". Można sądzić, że skoro specjalistyczne, skoro lecznicze, to raczej mało estetyczne, co nie zachęci kobiet z natury dbających o wygląd do wkładania czegoś, co będzie informowało, że mają problemy zdrowotne z nogami, a na domiar pogarszało ich wygląd.
Nie, tego obawiać się nie należy. W wyrobach stosowane są materiały, które nie odbiegają swoją estetyką od tych stosowanych w klasycznych np. pończochach. Produkty są bardzo estetyczne i żadna z Pań na co dzień noszących pończochy (ale mówimy nie tylko o pończochach), nie straci uroku.

Zostawmy temat uroku pończoch damskich, choć przy garderobie pozostańmy. Ucisk w ramach profilaktyki przeciwżylakowej - każdy ucisk jest dobry?
Zadaniem kompresoterapii jest utrzymanie odpowiedniego ciśnienia, mimo niesprawnej pracy zastawek i żył. Innymi słowy stosowane tu np. podkolanówki są wsparciem dla mięśni łydki, swoistą "protezą", która wspomaga niewydolne zastawki i ułatwia odpływ krwi z nóg. Wspominaliśmy już, że dobór właściwego wyrobu z odpowiednią klasą ucisku musi być dokonywany indywidualnie i robi to specjalista. Są dwie specjalizacje lekarskie zajmujące się chorobami naczyń - angiolog i chirurg naczyniowy. Produkty sprzedawane bez recepty są o tak niskim stopniu kompresji, iż można podejrzewać, że nie są skuteczne, nie posiadają również odpowiednich certyfikatów jakości. Nie każdy ucisk jest dobry. Należy unikać ciasnego obuwia, które uciska miejscowo żyły utrudniając krążenie krwi w kończynach. Zła wiadomość dla Pań: Niestety, nie wskazane jest chodzenie w butach na wysokich obcasach, bowiem ograniczają one udział mięśni łydki w chodzeniu, co prowadzi do wielu innych patologii jak tzw. ptasi chód, czy koślawość paluchów. Proponuję obuwie na obcasie płaskim i niskim, dobrze dopasowane do stopy, wygodne, czyli takie, które nie krępuje ruchów. Unikać należy odzieży i skarpet ze ściągaczem ściśle obejmującym nogę. Często zdejmując skarpetę widzimy mocno odciśnięty ściągacz, ciało w tym miejscu jest ściśnięte, a powyżej często widać opuchliznę.

Stwierdzono objawowe żylaki - jakie mogą dać powikłania?
W szeregu przypadkach żylaki nie powodują powikłań. Bywa jednak, że stają się przyczyną stanów zapalnych, które uwidaczniają się bolesnym stwardnieniem i zaczerwienieniem skóry, w konsekwencji dochodzi do zapalenia żył lub do groźnego w skutkach zamknięcia żyły przez skrzep krwi - mówimy wówczas o zakrzepicy żylnej. Skrzep może się oderwać i przemieszczając się w krwioobiegu wywołać zator płuc, która to choroba może prowadzić do śmierci lub kalectwa. Stany przewlekłe powodują brązowienie skóry łydek. Dzieje się tak na skutek nieprawidłowego krążenia krwi. Z upływem czasu odczuwamy swędzenie, pojawiają się wypryski, pęknięcia zniszczonej na żylakach skóry, co prowadzi do powstania otwartych bolesnych ran na nodze - owrzodzenia podudzi potocznie nazywanego wrzodami na żylakach.

Trudno gojące się rany przywodzą na myśl możliwość współistnienia żylaków i cukrzycy.
Tak, ale również miażdżycy a konkretnie niedokrwienia kończyn - te trzy choroby, jeżeli się spotykają u jednego chorego, są często powodem niekorzystnego rokowania. W przypadku obu chorób (żylaki i cukrzyca) częstość występowania rośnie z wiekiem pacjentów. Istnieje podobieństwo co do uwarunkowań genetycznych, zwiększone ryzyko zachorowań u kobiet, w czasie ciąż, co m.in. pozwala sądzić, że prawdopodobnym jest wystąpienie obu chorób u jednej osoby jednocześnie. Jednak cukrzyca nie ma wielkiego wpływu na przewlekłą niewydolność żylną. Nie można tego powiedzieć w relacji odwrotnej. Objawowe żylaki oraz inne dolegliwości wynikające z przewlekłej niewydolności żylnej mogą mieć bardzo znaczący wpływ na pogorszenie się zmian w obrębie nóg w przebiegu cukrzycy i nasilenie występujących powikłań. W tym celu diabetyk powinien poddać się badaniu flebologicznemu, pozwalającemu określić stan i sprawność układu żylnego w nogach - dopplerowskie badanie przepływu krwi w żyłach. Umożliwia ono określenie stopnia zaawansowania niewydolności żylnej u cukrzyka (szczególnie u chorych z cukrzycą i owrzodzeniami podudzi), dzięki czemu można stwierdzić, czy leczenie inwazyjne (chirurgiczne lub skleroterapia) może poprawić krążenie krwi i zmniejszyć zagrożenie powikłań związanych z gorszym ukrwieniem tkanek w przebiegu tej choroby. Przyczyna blisko połowy owrzodzeń podudzi leży w niewydolności żył kończyn. Zastosowanie flebologicznych metod leczenia może spowodować ich zagojenie - niekiedy muszą to być metody inwazyjne. Rozpoznanie jest bardzo istotne.

A zatem i metody uciskowe nie mogą być stosowane u chorego z cukrzycą i żylakami bez należytego rozpoznania.
Podjął Pan istotny problem. Musimy określić, czy w przypadku obrzęków i bólów podudzi, występowania nocnych kurczów łydek, przyczyną dolegliwości są nieprawidłowości wynikające z zaburzeń dopływu krwi tętnicami, co ma miejsce w miażdżycy w przebiegu cukrzycy, czy wspomniane dolegliwości mają podłoże w przewlekłej niewydolności żylnej. Właściwa ocena przyczyn warunkuje odpowiednie leczenie. To co przyniesie wyraźną ulgę choremu z przewlekłą niewydolnością żylną, w przypadku zaawansowanej miażdżycy kończyn dolnych u cukrzyka może prowadzić do zmian niedokrwiennych. W cukrzycy nie powikłanej zaawansowaną miażdżycą uważamy, że należy również stosować kompresoterapię, która ma korzystny wpływ na mikrokrążenie; również wczesne leczenie operacyjne w obu chorobach (cukrzycy i miażdżycy) niesie zmniejszenie powikłań.

I na koniec: W wielu listach Czytelnicy pytają m.in. o zabieg kriostrippingu. Metoda jest opisana i zobrazowana na Pana stronie WWW. Co powinna wiedzieć osoba wybierająca się na ten zabieg, planująca leczenie tą metodą w Pana gabinecie?
Zabiegi kriostrippingu są wykonywane w naszym szpitalu. Przygotowując się do zabiegu należy wykonać badanie dopplerowskie krwi: morfologię, grupę krwi, elektrolity, czas krzepnięcia i krwawienia. Należy pamiętać o przeciwwskazaniach, którymi są: czynny proces zapalny, przebyta zakrzepica układu głębokiego bez rekanalizacji, choroby układowe. Prawidłowo wykonany zabieg powinien w 78% dać wyleczenie na co najmniej 5 lat, jednak nie ma gwarancji, że nawrót żylaków nie może nastąpić np. w innej części nogi. Operację można przeprowadzić jednocześnie na obu nogach – to też może interesować Czytelników - ale taki zabieg jest o połowę droższy, a nie należy zapominać o pewnych istotnych obostrzeniach, jak np. wielkość żylaków, rozległość choroby żylakowej, otyłość, cukrzyca. Po 2-3 tygodniach od zabiegu siniaki i przebarwienia ustępują, po 4-6 tygodniach goją się ranki. Po tym czasie efekt leczenia jest widoczny, a Pacjent może np. znów pójść na basen czy wrócić do sportu.

Rozmawiał Piotr Paweł Karbowniczek, ZdroweMiasto.PL, 03.02.2006
Zobacz także: www.zdrowemiasto.pl
Str. 2 z 2
[ 1 ] [ 2 ]
  Poradnik medyczny
  Poradnik medyczny
  Miniflebektomia
Żylaki
Żylaki
Żylaki
Żylaki
Żylaki
Żylaki
Miniflebektomia
Fot. Ryszard Zając


Choroba żylakowa:
Fotografie powyżej: nacięcie skóry (cięcie 2-3 mm) w znieczuleniu miejscowym, wprowadzenie narzędzia pod skórę i "wyłowienie" żylaka (7,8); wydzielenie żylakowato zmienionej żyły podudzia ponad skórę specjalnym narzędziem chirurgicznym (9,10); przechwycenie żylaka kleszczykami Peana i wyciąganie ponad skórę (11,12); tak wypreparowany żylak gotowy jest do podwiązania i odcięcia... Więcej
Strona główna | Chirurg naczyniowy | Zabiegi, porady | Kompresoterapia | Miniflebektomia | Gabinety / Kontakt | Poradnik medyczny
Lek. med. Ryszard Zając, specjalista chirurgii ogólnej i chirurgii naczyniowej.
CHIRURG NACZYNIOWY. Gdańsk, Gdynia 2003-2017 © All Rights Reserved
www.poradnianaczyniowa.com
Projekt, wykonanie, opieka techniczna: ZdroweMiasto.PL, Bydgoszcz, tel. 052 325 46 36 lub 602 704 115
Centrale telefoniczne